Kim loại bị nứt khi chấn gấp không đủ để kết luận lỗi nằm ở file, vật liệu hay công đoạn chấn. Một ảnh cận cảnh chỉ cho biết vị trí biểu hiện. Muốn chọn cách sửa, cần xem cùng lúc mác vật liệu và trạng thái vật liệu, chiều dày, bán kính trong, góc uốn, hướng tấm và phương pháp chấn. Các biến này liên hệ với nhau; thiếu một biến có thể làm chẩn đoán đi sai hướng.
Với chi tiết chịu lực, liên quan an toàn hoặc là bộ phận chức năng của thiết bị, bài viết này chỉ giúp chuẩn bị dữ liệu. Phương án sửa vẫn cần người có thẩm quyền và đơn vị gia công duyệt trên đơn hàng thật.
Khi một tấm kim loại được uốn, phần vật liệu ở mặt ngoài của đường cong chịu kéo, còn mặt trong chịu nén. Tài liệu quy tắc kim loại tấm của Autodesk cũng tách chiều dày, bán kính uốn và vùng thoát thành các đầu vào riêng. Điều này cho thấy chỉ ghi “gấp 90 độ” chưa mô tả đủ hình học của vùng uốn.
Khả năng vật liệu chịu được mức biến dạng đó còn phụ thuộc tổ hợp vật liệu, chiều dày, bán kính trong, góc, phương pháp uốn và dữ liệu triển khai. Hướng dẫn của Protolabs nêu các biến này trong quan hệ với nhau, nhưng các giá trị dụng cụ hay thiết lập cụ thể trên trang chỉ thuộc hệ dịch vụ của họ. Không nên lấy một bảng của nhà cung cấp rồi coi đó là bán kính tối thiểu dùng cho mọi công xưởng.
Vị trí nhìn thấy chưa nói được biến nào là nguyên nhân chính. Cách làm có ích là truy lại dữ liệu của đúng mẫu thay vì tranh luận từ hình dạng vết nứt.
Một bộ yêu cầu kiểu “nhôm dày 2 mm, gấp 90 độ” vẫn để trống nhiều đầu vào. Tối thiểu, hồ sơ cần trả lời sáu nhóm câu hỏi: vật liệu gì, mác vật liệu và trạng thái nào; chiều dày bao nhiêu; bán kính trong là gì; góc thành phẩm bao nhiêu; hướng tấm được bố trí thế nào; công đoạn chấn dự kiến dùng phương pháp và dụng cụ nào. Đây là các nhóm dữ liệu cần xác nhận, không phải thứ tự nguyên nhân cố định.
Tên gọi chung như “nhôm”, “thép” hay “inox” chưa đủ để dự báo khả năng uốn. Với nhôm, FAQ kỹ thuật của The Aluminum Association cho biết bán kính để tránh nứt còn phụ thuộc hợp kim, trạng thái nhiệt luyện, chiều dày, góc và hướng so với hướng thớ. Kết luận này có phạm vi là nhôm; không được sao chép nguyên xi thành quy tắc cho thép hoặc inox.
Trạng thái nhiệt luyện là một phần của mô tả vật liệu, không phải một hậu tố có thể bỏ qua khi đặt hàng. Protolabs có nêu 6061-T6 như một ví dụ có thể cần bán kính lớn hơn trong hệ bộ dụng cụ chấn của họ. Ví dụ đó chỉ giúp thấy rằng cùng là nhôm nhưng trạng thái vật liệu có thể đổi khả năng chấn; nó không có nghĩa 6061-T6 “không chấn được”, cũng không cho phép dùng con số của Protolabs làm chuẩn Nhân Trung.
Khi chẩn đoán, đối chiếu mác vật liệu/trạng thái nhiệt luyện với chứng từ hoặc nhãn lô nếu có, rồi ghi chiều dày danh nghĩa và đo thực. Dữ liệu chỉ đến từ tên file cũ phải đánh dấu chưa xác minh.
Bán kính trong phải được đọc cùng chiều dày và góc thành phẩm. Tăng bán kính có thể giảm mức biến dạng cục bộ trong một số trường hợp, nhưng cũng có thể làm đổi kích thước, khoảng hở, vị trí lỗ hoặc cảm nhận ở mặt đẹp. Vì vậy, “tăng bán kính” chỉ là một nhánh để xưởng đánh giá, không phải sửa file mặc định.
Hướng của tấm so với hướng thớ cũng cần được ghi nếu biết. Nguồn của The Aluminum Association xác nhận hướng này là một biến với nhôm, nhưng không đưa ra một hướng tốt nhất cho mọi hợp kim và mọi góc uốn. Nếu phải xoay chi tiết trên tấm, cần kiểm thêm ảnh hưởng tới hướng bề mặt, xếp phôi và kích thước thành phẩm; chủ thiết kế phải phê duyệt thay đổi.
Người đặt hàng không nên tự điền thông số dụng cụ khi chưa có đánh giá khả năng gia công (DFM). Hồ sơ nên ghi kết quả cần đạt, mặt chức năng và kích thước cần giữ. Công xưởng phản hồi phương án thử; người duyệt kỹ thuật quyết định phiên bản được chạy.
Trước khi sửa CAD hoặc chạy lại, hãy giữ nguyên một số mẫu lỗi để truy vết. Bộ ảnh nên có toàn bộ chi tiết, ảnh cận có thước tỷ lệ, mặt trong, mặt ngoài và ký hiệu vị trí đường chấn. Nếu vết nứt chỉ tập trung ở mép hoặc xuất hiện dọc theo một vùng, hãy mô tả đúng điều quan sát được, không gắn ngay nhãn “do bán kính” hay “do vật liệu”.
Mỗi mẫu cần gắn mã chi tiết, phiên bản, lô vật liệu nếu có và thứ tự công đoạn. Ghi số mẫu kiểm, số mẫu lỗi và lỗi có lặp cùng vị trí không. Dữ liệu này hỗ trợ truy xuất, chưa đủ để kết luận nguyên nhân.
Một đề xuất sửa bán kính hoặc xoay hướng tấm chỉ có ý nghĩa nếu vẫn giữ vị trí lắp và mặt đẹp. Nếu có mẫu đạt, đặt cạnh mẫu lỗi trong cùng điều kiện chụp để buổi đánh giá khả năng gia công (DFM) tập trung vào khác biệt thực.
Khung dưới đây là phiếu chuẩn bị yêu cầu, không thay hồ sơ kỹ thuật, không thay hồ sơ kỹ thuật của đơn hàng. Mục tiêu của phiếu là làm lộ dữ liệu còn thiếu và chỉ rõ ai chịu trách nhiệm xác nhận.
Phiếu không thay thế đánh giá khả năng gia công (DFM) và một mẫu đạt không bảo đảm an toàn kết cấu hoặc toàn bộ lô. Cần thử trên đúng vật liệu, rồi đo kích thước chức năng trước khi khóa sản xuất.
Nếu hồ sơ hiện chỉ có ảnh lỗi và một file phẳng, bước đúng là dừng sửa. Cần bổ sung file 3D hoặc bản vẽ thành phẩm, mác vật liệu/trạng thái nhiệt luyện, chiều dày, mặt đẹp và yêu cầu lắp. Khi dữ liệu đã đủ, công xưởng mới có cơ sở đề xuất nhánh thử; chủ thiết kế và người phụ trách kỹ thuật mới có cơ sở phê duyệt.
Không có một bán kính hay một mẹo xoay tấm dùng đúng cho mọi kim loại bị nứt khi chấn gấp. Quyết định an toàn bắt đầu bằng dữ liệu đúng của mẫu lỗi, rồi được kiểm bằng đánh giá khả năng gia công (DFM) và mẫu trên đúng vật liệu. Chi tiết chịu lực hoặc liên quan an toàn phải có người có thẩm quyền phê duyệt; bài viết không thay bước đó.
Hãy gửi STEP hoặc bản vẽ thành phẩm, mác vật liệu và trạng thái nhiệt luyện, chiều dày, số lượng và ảnh hai mặt của vùng nứt để công xưởng xác định dữ liệu còn thiếu trước khi đề xuất thử mẫu.